Maagzweren bij paarden: wat kun je zelf doen?
Onderzoek toont aan dat 1 op de 2 tot 3 paarden maagzweren heeft. Ook recreatiepaarden. Ook hobbypaarden. Ook het paard van de buurvrouw dat altijd zo rustig en gezond lijkt. De kans is groter dan de meeste eigenaren denken.
En toch worden maagzweren bij paarden regelmatig gemist. Niet omdat eigenaren niet opletten, maar omdat de signalen zo subtiel zijn. Zo vaag. Zo makkelijk toe te schrijven aan iets anders.
Een paard dat iets minder fit is. Een paard dat moeite heeft met het zadel. Een paard dat ineens moeilijker doet in het werk, of juist stiller en apathischer is geworden. Achter die kleine veranderingen schuilt heel vaak hetzelfde onderliggende probleem.
Hoe herken je maagklachten bij paarden?
Maagzweren bij paarden geven regelmatig hele duidelijke, onmiskenbare symptomen. Maar vaak is het een combinatie van kleine dingen die je langzaam opvalt. Een gevoel in je onderbuik dat er iets niet klopt. De volgende signalen zie ik regelmatig terugkomen:
- Verminderde eetlust of weigeren van grofstengelig hooi
- Gedragsverandering: prikkelbaarder, minder meegaand of juist apathischer dan normaal
- Gevoeligheid tijdens het opzadelen of bij aanraking achter de elleboog
- Terugkerende koliekachtige klachten, ook milde
- Dunne mest of mestwater (lees meer over mestwater bij paarden)
- Afvallen of moeite met op gewicht blijven ondanks voldoende voer
- Minder conditie of een doffe vacht
- Tandenknarsen, veel gapen of naar borst of buik happen
- Onwil in het werk, verminderde prestaties of slecht willen buigen
Herken je een of meerdere van deze signalen? Dan is het de moeite waard om verder te kijken. Dat betekent niet meteen in paniek raken, maar wel serieus nemen.
Wil je direct aan de slag? De E-guide Maagklachten geeft je een praktische eerste stap.
Waarom krijgen paarden maagzweren?
De maag van een paard is gemaakt om bijna continu gevuld te zijn. In de natuur graast een paard 16 tot 18 uur per dag, kleine beetjes, de hele dag door. Het maagsap wordt daarbij onafgebroken aangemaakt. Speeksel dat vrijkomt tijdens het kauwen werkt als een natuurlijke buffer: het neutraliseert het zuur in de maag.
In de moderne stal ziet dat er heel anders uit. Lange periodes zonder ruwvoer, omdat het hooi op is of omdat er een schema wordt aangehouden. Krachtvoer in grote porties, een paar keer per dag. Stress door training, transport, wisseling van stal of veranderingen in de kudde. Weinig of geen beweging. Al die factoren verstoren de maagbalans.
Wat er dan gebeurt: de maag produceert zuur, maar er is geen speeksel en geen voedsel om dat zuur te bufferen. Het maagzuur beschadigt de maagwand. En zo ontstaan irritaties, ontstekingen en vervolgens maagzweren. Niet door pech. Niet door een genetisch probleem. Maar door een omgeving die niet aansluit bij wat een paard van nature nodig heeft.
Dat is tegelijkertijd het goede nieuws: want als de omgeving de oorzaak is, kan de omgeving ook de oplossing zijn.
De twee typen maagzweren bij paarden
Niet alle maagzweren zijn hetzelfde. Er zijn twee soorten, en ze hebben elk hun eigen oorzaak en aanpak.
Squamous ulcers
Dit zijn zweren in het bovenste, niet-klierachtige deel van de maag. Dit deel heeft géén beschermende slijmlaag en is daardoor kwetsbaar voor het maagzuur. Squamous ulcers zijn direct gerelateerd aan voedingsmanagement: te weinig ruwvoer, te veel zuur, te weinig buffering. Dit is het type maagzweer dat je het meest ziet bij sporten in training en bij paarden die lang zonder voer staan.
Glandular ulcers
Dit zijn zweren in het onderste, klierachtige deel van de maag, dat normaal gesproken goed beschermd is door slijm. Als glandular ulcers toch ontstaan, wijst dat vaak op een voedingsprobleem in combinatie met langdurige chronische stress. Ze zijn moeilijker te herkennen en te behandelen en vragen daarom een andere aanpak.
Weten welk type jouw paard heeft, maakt een groot verschil in de keuzes die je maakt. Een maagscopie (gastroscopie) door de dierenarts geeft uitsluitsel. Echter 100% betrouwbaar is het niet én er is een vriendelijkere manier om het te achterhalen.
Wat kun je zelf doen bij een paard met maagklachten?
Je hebt meer invloed dan je denkt. Voeding en management spelen een cruciale rol, zowel bij het voorkomen van maagzweren als bij het ondersteunen van herstel.
Een aantal principes die ik altijd als uitgangspunt neem:
Onbeperkt ruwvoer. Een lege maag is de vijand. Hooi moet altijd beschikbaar zijn, ook 's nachts.
Kleinere porties krachtvoer, verdeeld over meerdere momenten op de dag.
Verminder stressfactoren zoveel mogelijk: sociaal contact, regelmaat, voldoende bewegingsvrijheid.
Kijk kritisch naar supplementen. Niet alles helpt, en sommige toevoegingen irriteren de maag juist extra.
Ruwvoer van goede kwaliteit. Schimmel, voordroog of kuil kunnen maagklachten verergeren.
Dit zijn de basisprincipes. Maar elk paard is anders, en elk geval heeft zijn eigen context. Wat werkt voor het ene paard, hoeft voor het andere niet te werken. Dat is precies waarom ik nooit met een standaardoplossing kom.
Maagzweren en voeding: hoe zit dat precies?
Voeding is de belangrijkste factor die je zelf kunt beinvloeden. Maar er zijn een paar hardnekkige misverstanden die ik regelmatig tegenkom.
Misverstand 1: “Ik geef al weinig suiker, dus het zal wel goed zijn.” Een laag suikergehalte is een goed begin, maar het is niet het hele verhaal. Het type ruwvoer, de structuur en de hoeveelheid zijn minstens zo belangrijk.
Misverstand 2: “Ik geef een maagbeschermer, dus het probleem is opgelost.” Maagbeschermers kunnen verlichting geven, maar ze lossen de onderliggende probleem niet op. Zodra je stopt, verkeerd afbouwt of de oorzaak niet aanpakt, komen de klachten terug.
Misverstand 3: “Mijn paard eet goed, dus er kan geen probleem zijn.” Veel paarden met maagzweren eten prima. De symptomen uiten zich niet altijd rondom voer, maar vaak juist binnen training, gedrag of kuddedynamiek.
Wil je echt begrijpen wat er speelt bij jouw paard? In de Masterclass Maagzweren neem ik je stap voor stap mee door oorzaken, herkenning én aanpak (zonder chemische middelen maar met bewezen resultaten).
Over Tessa Peters
Ik ben Tessa Peters, Ingenieur Food Technology (Wageningen University) en gecertificeerd Equine Nutritionist. Al meer dan zeven jaar begeleid ik paardeneigenaren die vastlopen in de zoektocht naar antwoorden over de gezondheid van hun paard.
Maagzweren bij paarden is een van de onderwerpen waar ik het meest over wordt benaderd. En begrijpelijk, want er gaat veel mis in de adviezen die er rondgaan. Te veel focus op supplementen en maagbeschermers, te weinig aandacht voor het fundamentele voedingsmanagement dat het verschil maakt.
Ik ben volledig onafhankelijk. Geen eigen voermerken, geen supplementen om te verkopen. Mijn enige doel is dat jij begrijpt wat er speelt bij jouw paard.
0 reacties